Sa edad na 66, isang matandang babae na nagngangalang Ginang Larisa ang pumasok sa isang kilalang ob-gyne clinic. Suot niya ang isang maluwag na maternity dress na may kulay pastel, at ang kanyang tiyan ay kapansin-pansing malaki—kasinglaki ng isang babaeng kabuwanan na at handa nang manganak.

Sa kanyang mga braso, yakap-yakap niya ang isang eco-bag na puno ng mga bagong biling newborn diapers, maliliit na medyas, at mga damit ng sanggol. Nakangiti siya, may kakaibang kislap sa kanyang mga mata na tila puno ng pag-asa at pananabik.

Ngunit sa labas ng examination room, iba ang eksena.

Nakatayo ang dalawa niyang anak na nasa hustong gulang na—sina Mark at Sandra. Imbes na mag-alala, nagtatawanan sila at nagbubulungan habang nakatingin sa kanilang ina mula sa salamin ng pinto.

“Diyos ko, nakakahiya talaga si Mama,” rinig na rinig ang naiinis na boses ni Sandra. “Animnapu’t anim na taong gulang, buntis?! Ilang beses ko na siyang sinabihan na tumigil sa ilusyon niya. Nasisiraan na talaga siya ng bait!”

“Hayaan mo na, baka dementia na ‘yan,” natatawang sagot ni Mark. “Pinagbibigyan ko na lang na dalhin dito para matauhan. Pagkatapos sabihin ng doktor na hangin lang ‘yang tiyan niya o taba, ipapasok ko na siya sa home for the aged. Masyado na siyang pabigat.”

Hindi pinansin ni Larisa ang mga tawanan ng kanyang mga anak. Pumasok siya sa silid kung saan naghihintay ang mabait at beteranong doktor na si Dr. Gabriel.

“Magandang umaga po, Ginang Larisa. Ano po ang maitutulong natin?” malumanay na tanong ng doktor.

“Doktor,” masayang sagot ni Larisa, hinahaplos ang kanyang malaking tiyan. “Manganganak na po yata ako. Siyam na buwan na ang baby ko. Ang lakas-lakas na nga po niyang sumipa nitong mga nakaraang araw. Medyo masakit, pero tinitiis ko para sa anak ko.”

Napalunok si Dr. Gabriel. Sa tagal niya sa propesyon, alam niyang sa edad na 66, imposibleng magbuntis pa ang isang babae nang natural. Naisip niya na baka kaso ito ng Pseudocyesis (false pregnancy) kung saan napapaniwala ng isip ng isang babae ang kanyang katawan na siya ay buntis.

“Sige po, Ma’am Larisa. Higa po kayo dito at titignan natin ang baby niyo sa ultrasound,” sabi ng doktor upang hindi mabigla ang matanda.

Dahan-dahang humiga si Larisa. Itinaas niya ang kanyang damit. Nang ilapat ni Dr. Gabriel ang malamig na ultrasound gel at ipinatong ang probe sa tiyan ng matanda, nakatingin si Larisa sa monitor nang may ngiti.

Ngunit nang tumitig si Dr. Gabriel sa screen… biglang naglaho ang kulay sa kanyang mukha.

Namutla ang doktor. Nagsimulang manginig ang kamay niyang may hawak sa ultrasound probe.

Walang hugis ng bata. Walang tibok ng puso. Walang amniotic fluid.

Wala silang inaasahang sanggol. Ang nakita ng doktor ay isang bagay na mas malala at mas nakapangingilabot kaysa sa isang imposibleng pagbubuntis.

Sa loob ng tiyan ni Larisa ay isang napakalaking tumor (Giant Ovarian Mass). Kasing-laki ito ng isang pakwan, at napapaligiran ito ng mga itim na anino na nagpapahiwatig na kumalat na ito sa iba’t ibang parte ng kanyang internal organs. Ang mga “sipa” na naramdaman ni Larisa ay hindi galing sa isang sanggol—ito ay ang matinding muscle spasms at pagpilit ng kanyang mga organo na gumana dahil nadudurog na ang mga ito sa bigat at laki ng tumor.

Nasa malalang yugto (late stage) na ang kanser. At dahil sa sobrang sakit na nararamdaman ni Larisa araw-araw, gumawa ang kanyang utak ng isang ilusyon. Upang makayanan ang matinding pisikal na sakit at ang kalungkutan sa pagiging mag-isa, naniwala ang kanyang isip na ang sakit na iyon ay isang “buhay”—isang sanggol na magbibigay sa kanya ng pagmamahal na matagal nang ipinagkait ng sarili niyang mga anak.

Pinatay ni Dr. Gabriel ang monitor. Huminga siya nang malalim, pinipigilan ang pagtulo ng kanyang luha.

“Dok, nakita niyo po ba? Lalaki ba o babae?” inosenteng tanong ni Larisa.

Hinawakan ng doktor ang magaspang na kamay ng matanda. “Ma’am Larisa, magpahinga po muna kayo dito. Kakausapin ko lang po ang mga anak niyo sa labas.”

Bumibigat ang bawat hakbang ni Dr. Gabriel palabas ng silid. Nang buksan niya ang pinto, sinalubong siya ng mga mapang-asar na ngiti nina Sandra at Mark.

“Oh, Dok? Ano po? Kambal ba ang hangin sa tiyan ng nanay namin?” sarkastikong tanong ni Mark, sabay tawa. “Pwede na ba namin siyang iuwi at painumin ng gamot sa baliw?”

Hindi nakapagpigil si Dr. Gabriel. Tinitigan niya nang matalim ang magkapatid. Ang boses niya ay mababa ngunit puno ng galit at pagkadismaya.

“Wala siyang sakit sa pag-iisip,” mariing simula ng doktor. “At lalong hindi siya buntis.”

Nawala ang ngiti ni Sandra. “Eh ano pong nagpapalaki sa tiyan niya?”

“May napakalaking tumor ang ina niyo. Stage 4 Ovarian Cancer,” bagsak-boses na sagot ng doktor. “Nabalot na ng tumor ang kanyang mga organo. Ang ‘pagsipa’ na sinasabi niya ay ang paghilab ng kanyang mga bituka dahil nadudurog na ito sa loob.”

Natahimik ang magkapatid. Tila binuhusan sila ng malamig na tubig.

“Ganoon kalaki ang tumor, ibig sabihin, buwan o baka taon na itong lumalaki. Paanong hindi niyo napansin?!” sigaw ni Dr. Gabriel, hindi na alintana ang propesyonalismo dahil sa awa sa matanda. “Nang magreklamo siya na lumalaki ang tiyan niya at nasasaktan siya, pinagtawanan niyo siya! Tinawag niyo siyang baliw! Iniwan niyo siyang mag-isa!”

Napahawak si Sandra sa kanyang bibig, nagsimulang manginig. Si Mark ay napaatras, nanlalaki ang mga mata sa panunumbat ng konsensya.

“Gumawa ng ilusyon ang utak ng ina niyo para makayanan ang matinding sakit na nararamdaman niya,” pagpapatuloy ng doktor, namumula ang mga mata sa pagpipigil ng luha. “Naniwala siyang bata ang nasa tiyan niya… dahil mas madaling tanggapin ang sakit ng panganganak, kaysa sa sakit ng katotohanang pinabayaan siya ng mga anak niyang pinag-alayan niya ng buhay niya.”

Bumagsak ang mga luha ni Sandra. Napaluhod si Mark sa labas ng pasilyo ng klinika, humahagulgol habang tinatakpan ang kanyang mukha. Ang ina na pinagtawanan nila, ang inang tinawag nilang pabigat at baliw, ay tahimik na namamatay sa sakit sa loob ng maraming buwan nang walang sinumang umaalalay sa kanya.

Pumasok silang magkapatid sa silid. Nakita nila ang kanilang ina na masayang nag-aayos ng mga lampin sa loob ng eco-bag.

“Mama…” iyak ni Sandra, niyakap nang mahigpit ang matanda. “Patawarin mo kami, Mama… Patawarin mo kami.”

Nalilitong tinapik ni Larisa ang likod ng kanyang anak. “Bakit kayo umiiyak? Huwag kayong maingay, baka magising ang kapatid niyo sa tiyan ko.”

Sa mga huling buwan ng buhay ni Larisa, hindi na siya ipinasok sa home for the aged. Iniuwi siya nina Mark at Sandra at inalagaan nang buong pagmamahal 24/7. Kahit alam nilang bilang na ang araw ng kanilang ina, ibinuhos nila ang lahat ng atensyon, pag-aalaga, at pagmamahal na ipinagdamot nila noong una.

Hindi naging madali, at hanggang sa huling hininga, hindi na nawala ang ilusyon ng matanda. Ngunit sa huli, namatay si Ginang Larisa nang may ngiti sa labi, hindi dahil sa sanggol sa kanyang sinapupunan, kundi dahil bago siya pumikit, naramdaman niya muli ang presensya at pagmamahal ng mga tunay niyang anak na nasa kanyang tabi.

Minsan, kailangan pa nating harapin ang isang nakakagimbal na katotohanan bago natin malaman ang tunay na halaga ng mga taong nagmamahal sa atin. Huwag nating hintayin na maging huli ang lahat bago natin pakinggan at alagaan ang ating mga magulang.